Dərman istifadəsi zamanı təsadüf edilən hipersensitiv reaksiyalar

Dərman istifadəsi zamanı təsadüf edilən hipersensitiv reaksiyalar

Опубликовано в: | 2019-02-14
Dərman istifadəsi zamanı təsadüf edilən hipersensitiv reaksiyalar
ALLERGİK REAKSİYALAR
- Kimyavi allergiya, bir kimyavi maddəyə, ya da quruluşca bənzər bir maddəyə əvvəldən duyarlı vəziyyətə gəlmənin nəticəsi olaraq ortaya çıxan bir advers reaksiyadır 
- Adətən maddənin dozası ilə əlaqəsi yoxdur 

İdiyosinkratik reaksiyalar:
İdiyosinkraziya, bir kimyavi maddəyə qarşı, verildiyi şəxsə məxsus yaranan anormal bir reaksiyadır. Aşağı dozada hiperhəssaslıq və ya çox yüksək dozda hipohəsaslıq şəklində ola bilər. 

Toksik epidermal nekroliz:
- İlk dəfə 1956 cı ildə Layell Sendromu olaraq adlandırılıb 
- İdiyosinkrazik reaksiyadır 
- Yaygın eritem ve epidermis nekrozu 
- Epidermal eksfoliasyon, konyuktivit, mukozal membran tutulumu və yüksək hərarət 
- Bədənin %30undan çoxu prosesə qoşulur 
- Mortalite %30 
- Dəqiq müalicəsi yoxdur , dəsdək müalicəsi edilir 
- Sistemik steroidler, IVIG və s.

_______________________________________________________________________________

Layel sindromuna ən çox səbəb olan dərmanlar:
- Sulfanomidlər (kotrimoksazol,sulfasalazin) 
- Sulfonilüre grubu oral antidiyabetiklər 
- Tiyazid ve bənzəri diüretiklər 
- Antibiyotiklər (penisilinler ,ampisilin, amoksisilin ,florokinolonlar, sefalosporinlər) 
- Antiepileptiklər (fenitoin, karbamazepin, fenobarbital, valproat, lamotrijin) 
- Piroksikam 
- Allopurinol 

Stevens Johnson Sindromu:
-TEN’in yüngül forması 
-Mukoz membran eroziyaları ve vezikulyar lezyonlar 
-Bədənin %3-10’u 
-Mortalite %5 
-Bədənin %10-30’u əhatə eden proses SJS-TEN ara formasıdır

SJS səbəb olan dərmanlar:
A vitamini, Asetominofen, Asiklovir, Allopurinol, Aminofilin, Amiodaron, Amlodipin, Amoksisilin, Ampisilin, Lansoprazol, Aspirin, Atorvastatin, Kaptopril, Karbamazepin, Karvedilol, Sefazolin, Sefoksitin, Seftriakson, Klorokin, Klorotiazid, Siprofloksatin, Klaritromisin, Klindamisin, Klopidogrel, Klozapin, Ko-trimoksazol, Diltiazem, Doksisiklin, Enalapril, Eritromisin, Etambutol, Fluoksetin vəs.

Red Man Sindromu:
(Red Neck Sindromu)
- IV vankomisin istifadəsi 
- Üz, boyun, ənsə və gövdənin üst yarısında qırmızı eritematoz səpkilər, flushing 
- %10’dan çox təsadüf edilir
- Müalicədə ikinci seçənək olarak linezolid və ya teikoplanin ile davam edə bilərik.

_______________________________________________________________________________


Churg Strauss sindromu:
Eozinofilik vaskulit –kiçik damar vasküliti 
Damar divarında neytrofil infiltrasiyası 
ANCA pozitifliyi 
Glomerulonefrit ,böyrək çatışmazlığı 
Astma ,Allergik rinit 
Ağciyər qanaması 
Dəridə purpurik səpgilər və dəri xoraları
Müalicə: kortikosteroid ve siklofosfamid 

Churg Strauss Sindromuna səbəb olan dərmanlar:
Asetominofen, Allopurinol, Amlodipin 
Aspirin, Azitromisin, Azatioprin 
baklofen, Kalsitonin, Kaptopril 
Kokain, Siklosporin, Östrojenler 
İnterferon Montelukast Zafirlukast 
Parasetamol Tetrasiklin Kinidin 
Ritanavir 

_______________________________________________________________________________

Əl Ayaq Sindromu: 
(Palmar Plantar Eritrodizestezi) 
Ovuc içi və ayaq altında eritema, ödem, deskvamasiya 

Səbəb olan dərmanlar:
Kİmyaterapiya dərmanları 
Sitarabin 
Doksorubisin 
Kapesitabin 
Epirubisin 
Florodeoksiüridin 
Hidroksiüre 
Merkaptopürin 
Siklofosfamid 
Dosetaksel 
Vinorelbin 
5-FU 

_______________________________________________________________________________


DRESS Sindromu (The Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms ):
Dərmanla əlaqədar psevdolimfoma sindromu 
Dərmana məruz qaldıqdan 1-8 həftə sonra müşahidə edilir
Səpgi, eosinofiliya, yüksək hərarət, limfoadenopatiya və sistemik simptomlar 
Ən çox qaraciyər, böyrək, ağciyər və ürək prosesə qoşulur 

DRESS Sindromuna səbəb olan dərmanlar:
Allopurinol Amitriptilin 
Aspirin Atenolol 
Kaptopril Karbamazepin 
Klaritromisin Klonazepam 
Co-trimoksazol Desipramin 
Fluoksetin Furosemid 
İbuprofen İndometazin 
Lityum Lorazepam 
Losartan Naproksen 
Fenitoin Ranitidin 
Valproik asit 

_______________________________________________________________________________

ACE İnhibitor Sindromu:
Uzun müddətli istifadə ilə əlaqədar 
- Yüksək hərarət 
- Artralgiya
- Miyalgiya 
- Sedimentasion artışı 
- Eosinofiliya 
- ANA pozitifliyi 
- İnterstisyal nefrit 
- Səpki
- Vaskulit

Serum Sickness Sendromu:
Tip III hipersensitivitə immun kompleks 
Artralgiya
Miyalgiya 
Yüksək hərarət 
Dəri səpkiləri ( övrəyəbənzər )
Limfadenopati 
Eritema multiforma
Ekximoz 
Başda antibiyotikler olmak üzərə bir çox dərmanlar 
Hepatit A ve B peyvəndi 
5-6 gün içinde öz özünə itir 

_______________________________________________________________________________

Baboon Sindromu:
Kontakt dermatit 
Qaşıntılı bir hipersensitivite reaksiyası 
Aksillar, gluteus ve büyük fleksuralarda 
Sistemik, piruritik eklzantemalar 
İntertriginöz yayılım

Baboon Sindromuna səbəb olan dərmanlar:
- Sefadroksil 
- Civəli maddələr
- Nikel 
- Heparin 
- Aminofilin 
- Psödoefedrin 
- Terbutalin
- Amoksisilin 
- Ampisilin 
- Aspirin 
- Gida əlavləri 

_______________________________________________________________________________


Sweets Sindromu:
Kəskin febril neytrofilik dermatoz 
Bir hipersensitivite sindromudur 

Səbəb olan dərmanlar:

Azasitidin, desitabin 

Statin Sendromu:
- Anafilaksiya
- Anjioödem 
- Eritema multiforma 
- Eozinofiliya
- Hemolitik anemiya 
- İnterstisyel ağciyər xəstəliyi
- SLE 
- Fotosensitivite 
- ANA (+) 
- Purpura


Müəllif: "Allerqoloq" Dr. Çinarə Novruzova


Materiallardan istifadə edərkən Tibbiportal.az saytına aktiv link göstərilməlidir
Чем мы можем вам помочь?
Copyrights © 2024 : BSA Company, Baku, Azerbaijan Qeydiyyat
elan yerləşdir pulsuz elan yerləşdirelan